Czy władze samorządowe mogą – odmówić organizacji wyborów?

Opublikowane przez #zostanWdomu w dniu

Hubert Izdebski / Fundacja im. Stefana Batorego

W każdej z trzech podstawowych samorządowych ustaw ustrojowych – o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym oraz o samorządzie województwa – znajduje się przepis wskazujący na możliwość ustawowego nałożenia odpowiednio na gminę, powiat i samorząd województwa zadań z zakresu organizacji przygotowań i przeprowadzenia wyborów powszechnych. Zadania te nakłada na gminy, a ściślej na ich organy wykonawcze: wójtów, burmistrzów albo prezydentów miast, ustawa Kodeks wyborczy (w przypadku wyborów Prezydenta RP – wyłącznie na nich).

W dniu 5 lutego 2020 roku marszałek sejmu zarządziła wybory prezydenckie, wyznaczając ich datę na 10 maja i ustalając stosownie do tego kalendarz czynności wyborczych. Z wymienionych w kalendarzu wyborczym czynności do wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) należą:

  • w terminie do 10 kwietnia 2020 roku – podanie do wiadomości publicznej, przekazanej przez komisarza wyborczego, informacji o numerach i granicach obwodów głosowania oraz o siedzibach obwodowych komisji wyborczych, a także o możliwości głosowania korespondencyjnego (rozszerzonego już na prawie 1/3 wyborców na podstawie budzącej pod tym względem zasadnicze wątpliwości konstytucyjne Ustawy z 31 marca roku o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, a ponadto zaproponowanego już także do rozciągnięcia na wszystkich wyborców) i głosowania przez pełnomocnika;
  • w terminie do 19 kwietnia 2020 roku sporządzenie – na podstawie rejestru wyborców – spisu wyborców;
  • w terminie do 1 maja 2020 roku przyjmowanie wniosków o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania (pełnomocnictwa udziela się przed wójtem/burmistrzem/prezydentem miasta lub innym upoważnionym pracownikiem urzędu gminy);
  • w terminie do 5 maja 2020 roku przyjmowanie wniosków o dopisanie do spisu wyborców w wy-branym przez wnioskodawcę obwodzie głosowania i dopisywanie do spisu.

Obowiązki wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) wynikające z Kodeksu wyborczego są jednak znacznie szersze. Poza ogólnym określeniem zapewnienia obsługi i techniczno materialnych warunków pracy obwodowych komisji wyborczych oraz zapewnienia wykonania zadań związanych z organizacją i przeprowadzeniem wyborów na obszarze gminy, w Kodeksie wskazane są bardziej szczegółowe zadania organów wykonawczych gminy, realizowane z wykorzystaniem urzędu gminy, w tym:

  • prowadzenie stałego rejestru wyborców,
  • udostępnianie rejestru wyborców do wglądu w urzędzie gminy (w godzinach pracy urzędów gmin),
  • podejmowanie decyzji o wpisie do rejestru po sprawdzeniu, czy osoba wnosząca wniosek o wpisanie do rejestru wyborców spełnia warunki stałego zamieszkania na obszarze danej gminy,
  • przyjmowanie reklamacji (wnoszonych także ustnie) na nieprawidłowości w rejestrze wyborców,
  • przekazanie każdemu niepełnosprawnemu wpisanemu do rejestru wyborców w gminie informacji o jego szczególnych uprawnieniach,
  • dopisanie danej osoby do – sporządzanego, jak była o tym wyżej mowa, przez gminę – spisu wyborców,
  • udostępnianie spisu wyborców do wglądu w urzędzie gminy (wyborcom między 21 a 8 dniem przed dniem wyborów służy prawo sprawdzania wpisu),
  • przyjmowanie i załatwianie reklamacji w sprawie wpisania (czy częściej niewpisania) do spisu wyborców, wydawanie zaświadczeń o prawie do głosowania,
  • zapewnienie lokali dla obwodowych komisji wyborczych, przy czym co najmniej połowa lokali powinna być dostępna dla osób niepełnosprawnych.

CZYTAJ CAŁOŚĆ >

źródło: batory.org.pl

Kategorie: prawo